شوری خاک ، یکی از عوامل بازدارنده برای رشد و جذب مواد مغذی برای گیاهان و درختان به ویژه در کشور عزیزمان ایران برای کشاورزان دردسرهای زیادی را ایجاد کرده است. ما در مقالات متعدد به روشهایی برای کاهش شوری خاک پرداختیم. اما در این مقاله قصد داریم به میزان تحمل گیاهان در برابر شوری موجود در خاک بپردازیم. چرا که این موضوع باعث میشود ضمن هزینههای کمتر برای کشاورزان برای کاهش شوری خاک ، به کاشت ارقام سازگارتر با شوری خاک بپردازند.
آزمایش خاک
ابتدا سعی کنید از خاک مزرعه خود نمونه برداری و آزمایش خاک داشته باشید، تا به مقدار شوری موجود در خاک مزرعه دست یابید. شوری خاک معمولاً با استفاده از هدایت الکتریکی در محلول خاک، اندازهگیری میشود. و واحد آن ds/m یعنی دسی زیمنس بر متر میباشد. هرچقدر این مقدار بالاتر باشد یعنی خاک شورتر است. برای بیان حداکثر میزان شوری قابل تحمل برای گیاهان آنها را به سه دسته تقسیم و برای شما توضیح میدهیم.
1.گیاهان مقاوم به شوری
برخی از گونههای گیاهان در برابر میزان بالای شوری موجود در خاک مقاومت نسبتاً بالایی داشته و این نمک در فیزیولوژیک و متابولیسم گیاه اثر خاصی ندارد و همواره گیاه زنده مانده و به رشد خود ادامه میدهد. مثل برخی از گونهها و ارقام چغندر ، یونجه ، جو و غیره این گیاهان حتی در خاکهایی با شوری بالاتر از ۱۶ ds/m میتوانند رشد داشته باشند.
2. محتمل به شوری
این گیاهان در دسته بینابین یعنی مقاوم به شوری و حساس به شوری زمین قرار داشته و در شرایط شوری اندک خاک میتوانند رشد نسبتا خوبی داشته باشد و به فتوسنتز و دانه بندی خود ادامه دهند. مثل جو ، گندم و پنبه و … ، شوری قابل تحمل برای این گیاهان بین اعداد ۴ الی ۱۶ ds/m پیشنهاد میشود و اعدادی بالاتر از ۱۶ ds/m در کاهش رشد و جذب مواد مغذی موجود در خاک برای این گیاهان اثرگذار است.
معمولاً بخشی از سبزیجات نیز میتوان در این گروه از گیاهان از نظر میزان تحمل برای شوری خاک قرار داد.
3. گیاهان حساس به شوری خاک
برخی از گونههای سبزیجات ، گیاهان زینتی و آپارتمانی و درختان میوه عمدتاً در این گروه قرار میگیرند. این گیاهان بسیار حساس در برابر نمک موجود در باغ و زمین زراعی بوده و با افزایش شوری شاهد کاهش رشد و تاثیر مستقیم در محصول و تناژ برداشت آن خواهیم بود. حداکثر شوری برای این گیاهان ۴ ds/m پیشنهاد میشود.
نکاتی راجع به میزان تحمل گیاهان به شوری خاک
1.همه اعداد و تقسیم بندیها تقریبی است و گاهاً یک گیاه بنابر شرایط آب و هوایی و مدیریت مزرعه و ساختار خاک و رقم استفاده شده میتواند در گروههای دیگر ، رشد قابل توجهی داشته باشد.
2.یک گیاه میتواند در مراحل مختلف رشد از جوانه زنی تا بلوغ ، مقادیر مختلفی از شوری خاک را تحمل داشته باشد.
3. کوددهی و آبیاری در میزان تحمل گیاهان به شوری بسیار موثر میباشد.
نتیجه گیری:
ما در این مقاله به نحوه تقسیم بندی گیاهان بر اساس تحمل شوری خاک مزرعه اشاره کردیم و مقدار آن را برای شما عزیزان بیان داشتیم و نکات مربوط به شوری خاک برای درختان و صیفی جات و… را بیان کردیم . در صورتی که میخواهید بدانید محصول مزرعه شما حداکثر تا چه میزان به شوری خاک حساسیت دارد، در قسمت نظرات اسم آن را برای ما بنویسید.🌳
برای اطلاعات بیشتر با کارشناسان مجموعه زمرد سبز کویر (میرجلیلی) تماس حاصل فرمایید.
