فلفل دلمه ای یکی از پرمصرفترین سبزیجات در سبد غذایی خانوار به دلیل خواص و طعم بینظیر آن میباشد. سایز فلفل دلمه ای در کنار رنگ طعم و …. به عنوان یکی از المانهای ارزش افزوده محصول، برای خرید بهتر و حتی صادرات فلفل دلمهای به کشورهای منطقه محسوب میشود. بنابراین بسیاری از گلخانه داران و کشاورزان به دنبال راهکارهایی برای افزایش سایز فلفل دلمه ای برای فروش بهتر محصولات خود میباشند .
مقدمه
به طور کلی سایز فلفل دلمه ای و یا سایر میوهجات در گرید و سورتینگ محصولات در دستههای تجاری بهتری قرار گرفته و سایز بزرگتر، قیمت بالاتری دربر خواهد داشت. همچنین روانشناسی خرید ثابت کرده است؛ بسیاری از مصرف کنندگان و خریداران به دنبال تعداد کمتر محصول داخل یک بستهبندی یا شیرینگ میباشند. این دو عامل سبب میشود تا برای سایز کوچکتر فلفل دلمهای تعداد بیشتری داخل بستهبندی قرار گیرد و وزن کمتری داشته باشد. که هر دو عامل در کاهش سودآوری این محصول دخیل است.
برای اطلاع از خواص و فواید فلفل دلمه می توانید به این مقاله مراجعه نمایید.
اما سایز استاندارد فلفل دلمهای طبق بازار هدف محصول تعیین میگردد و نباید حداقل وزن کمتر از ۱۵۰ گرم داشته باشد و برای رسیدن به این سایز محصول میبایست گلخانه داران و کشاورزان فلفل دلمه ای، با تکنیکهای علمی و عملی از مرحله کاشت تا برداشت به این سایز و ابعاد دست یابند. که در ادامه به آن میپردازیم:
اما در کل افزایش سایز فلفل دلمهای به عوامل مهمی نظیر شرایط محیطی (نور ،دما رطوبت و ..) و آبیاری صحیح و منظم تغذیه اصولی فلفل دلمهای و استفاده از کودهای مخصوص فلفل دلمه ای وابسته است. که در راس همه آنها استفاده از بذر مناسب قرار دارد. در ادامه این مقاله هر یک از این عوامل را مفصلاً مورد ارزیابی قرار میدهیم:
چرا فلفل دلمهای کوچک میشود؟
ابتدا به مبحث فرایند داشت محصول میپردازیم و هر کدام را شرح میدهیم. اما کوچک شدن فلفل دلمه ای میتواند شامل یک یا چند مورد از موارد بیان شده زیر باشد:
1.تنشهای محیطی
فلفل دلمهای برای رشد و توسعه نیاز به گرما دارد. معمولا دمای بسیار پایین (۱۵ درجه سانتیگراد و کمتر) سبب انتقال ضعیف قند به محصول شده و رشد آن متوقف میگردد. همچنین شرایط دمایی بالاتر از ۳۲ درجه سانتیگراد نیز ممکن است باعث ریزش گل و کاهش رشد محصول شود.
فلفل دلمهای گیاه نور دوست بوده و نیاز به دسترسی به نور خورشید حداقل ۱۳ ساعت در شبانه روز دارد. بنابراین ما در مزارع و گلخانههایی که بسیار متراکم کشت انجام شده شاهد میوههای کوچک و رشد رویشی روی گیاه فلفل دلمهای هستیم.
از طرفی خشکی زیاد و رطوبت بالا تاثیر مستقیمی بر گرد افشانی ناقص گیاه دارد.
2.مشکلات تغذیهای
- مصرف بیش از حد کودهای ازت و حاوی نیتروژن سبب افزایش رشد گیاه و تولید ساقه و برگ شده و قند کمتری به میوه برای رشد انتقال مییابد.
- فقدان کلسیم در گیاه سبب کاهش دیواره سلولی شده و فلفل دلمه هایی نرم با دیوارههای نازک ، رشد عرضی و طولی کم در بر خواهد داشت.
- کلیدیترین عنصر در افزایش سایز فلفل دلمه ای ،پتاسیم میباشد. چرا که نقش موثری در انتقال قند به بافت میوه دارد و کمبود آن سبب کمبود واکنشهای اسمزی شده و میوههای ریز را شاهد خواهید بود.
نکته
1. بذر مناسب و سازگار با شرایط آب و هوای منطقه شما بسیار در درشتی فلفل موثر میباشد.
2.اگر گرده افشانی به درستی انجام نشود ، میوههای بسیار کوچک بسیار و ناقص خواهند بود. که البته گرده افشانی ناقص به شرایط محیطی که قبلاً بیان شده وابسته میباشد.
استراتژی تغذیه کامل برای افزایش سایز فلفل دلمه ای
هنگامی که شما بذر فلفل دلمهای را کشت میکنید، بهترین کار برای افزایش سایز آن مدیریت بهتر مزرعه و گلخانه برای رسیدن به حداکثر اندازه ، وزن و غیره میباشد. که در بین آنها کوددهی فلفل دلمه ای بسیار نقش مهمی دارد.
1.فاز رشد
معمولاً تا قبل از مرحله گلدهی استفاده از کودهای حاوی نیتروژن ، نظیر اولترا نیتروژن یا کودهای مرغی و.. توصیه می شود.
2.در مرحله گلدهی و قبل از آن استفاده از کودهای حاوی فسفر برای ریشه زایی بهتر و انرژی گیاه و بور برای گرده افشانی و گلدهی توصیه میشود .
3.در مرحله تشکیل میوه، استفاده از کودهای حاوی پتاسیم و کلسیم برای انتقال بهتر قند و درشتی و افزایش سایز فلفل دلمهای بسیار مناسب میباشد.
نقش پتاسیم و کلسیم در افزایش حجم و استحکام میوه
پتاسیم در تنظیم فشار سلولی و فعال سازی آنزیمهایی که قند تولید شده را را به بافت میوه منتقل انتقال میدهند، نقش موثر دارند. و کمبود پتاسیم در مرحله تشکیل میوه سبب ایجاد فلفل دلمه ای کوچک و ناقص خواهد شد . پس میبایست در این مرحله از کودهای حاوی پتاس بالا نظیر سنیورکا از شرکت زمرد سبز کویر (میرجلیلی) یا تایگر گرو 36-12-12 استفاده کرد و مصرف کودهای حاوی ازت به علت توازن عنصر نیتروژن و پتاسیم بسیار کاهش داد.
کلسیم نیز مهمترین عامل در جلوگیری از پوسیدگی فلفل دلمهای محسوب میشود و ماندگاری محصول را برای عرضه به بازار افزایش میدهد. از طرفی کلسیم سبب تقویت جداره سلولی و تحمل فشار اسمزی میشود. میوههایی ضخیمتر و جدارههای قویتر را شاهد خواهید بود.
فسفر و نیتروژن و تاثیر آن
فسفر در ریشه زایی و تولید انرژی برای گیاه و مرحله گلدهی و تقسیم سلولی اولیه میوه بسیار ضروری میباشد. اما باید پس از تشکیل میوه مقدار آن را تا حد زیادی کاهش داد، تا سبب کاهش جذب روی و منگنز نشود .
نیتروژن نیز محرک اصلی رشد و سبزینگی گیاه میباشد.
اما استفاده بیش از حد آن در مراحل گلدهی و تشکیل میوه اشتباهی استراتژیک میباشد و بهتر است نیتروژن استفاده شده در فرم نیترات باشد تا آمونیوم تا سبب تداخل و عدم توازن با کلسیم نشود .
و اما عناصر ریز مغذی یا میکروی حیاتی برای افزایش سایز فلفل دلمه ای
بور نقش مهمی در گرد افشانی و انتقال کربوهیدرات و قند به میوههای در حال رشد دارد و کمبود آن سبب کاهش سایز فلفل دلمه ای میشود.
مولیبدن و منگنز نیز در فعالیت برخی از آنزیمها و تولید انرژی و کلروفیل نقش مهمی دارد و بر روی قند محصول اثرگذار است.
مدیریت محیطی مزرعه و گلخانه فلفل دلمه
یکی دیگر از موارد مهم اثرگذار در افزایش سایز فلفل دلمهای مدیریت صحیح مزرعه یا گلخانه میباشد.
1.آبیاری اصولی:
یک برنامه آبیاری اصولی طبق شرایط محیطی منطقه خود تنظیم کنید و از آبیاری غرقابی به دلیل کاهش اکسیژن موجود در خاک و انتقال مواد مغذی به لایههای دور از دسترس ریشه گیاه پرهیز کنید. همچنین کاهش آبیاری و خشکی زیاد سبب کاهش تعریق و جذب صحیح کلسیم میگردد .
بهترین روش آبیاری ، آبیاری قطرهای طبق رطوبت سنجی خاک میباشد.
2.دما و رطوبت:
سعی کنید زمان کشت خود را در مزرعه فضای باز طوری تنظیم کنید ، که مراحل پر شدن و رشد فلفل شما در روز بین ۲۲ تا ۲۶ و در شب بین ۱۶ تا ۱۸ درجه سانتیگراد قرار گیرد و اگر در محیط گلخانه کشت انجام دادهاید ، دما را روی اعداد بیان شده تنظیم کنید.
رطوبت گلخانه را در ۶۰ الی ۷۰ درصد تنظیم نمایید . چرا که رطوبت بالاتر سبب کاهش تعریق گیاه و اثر مستقیم در جذب کلسیم و رطوبت پایین سبب وارد شدن استرس به گیاه میشود.
در صورت وارد شدن استرس میتوانید از کودهای حاوی آمینو اسید نظیر گلادیاتور میرجلیلی استفاده نمایید.
3.PH و شوری خاک:
پی اچ اصولی برای کشت هیدروپونیک و یا کشت گلخانهای فلفل دلمه ای ۵.۷ تا ۶ میباشد . مدیریت ای سی یا شوری خاک مخصوصاً افزایش آن (درصد بسیار کم) سبب افزایش مقاومت الکتریکی در برابر جذب آب میشود و تامین کامل پتاسیم و کلسیم سبب شده تا سلولهای میوه با مواد جامد پر شوند.
4.هرس:
هدف اصلی ما برداشت فلفل دلمهای با سایز بالاتر میباشد. پس حذف برگهای قدیمی و زرد رنگ و انتقال انرژی آن برای تشکیل میوه را جدی بگیرید. حتی در رقمهای پربار گاهاً در مراحل اولیهای تشکیل میوه برای درشت شدن میوهها برخی از آنها را حذف نمایید. تا انرژی کافی به میوههای باقیمانده برسد.
وجین کردن علفهای هرز و حفظ بهداشت محیط جهت جلوگیری از ابتلا به آفات و بیماریها را جدی بگیرید.
چند نکته مهم و اساسی در افزایش سایز فلفل دلمه
1.در برخی موارد میتوان از هورمونها و اکسینهای کمکی بنابر توصیه مهندسین کشاورزی برای افزایش تقسیم سلولی و درشت شدن فلفل دلمه ای خود استفاده نمایید.
2.در مناطقی که دچار شوری خاک و یا رطوبت نامناسب میباشد ، بهتر است از روشهای محلول پاشی کلسیم برای تامین نیاز گیاه استفاده شود.
3.استفاده از اسیدهای آمینه میتواند جذب عناصر کلیدی نظیر، روی آهن و کلسیم را افزایش دهد. همچنین جلبکهای دریایی استرس گرمایی گیاه شما را به شدت کاهش میدهند .
جمعبندی
افزایش سایز فلفل دلمه ای به جهت شرایط اقتصادی بهتر نیازمند یک برنامه مدون و مستمر شامل استفاده از بذر مناسب، کوددهی اصولی به ویژه استفاده از کودهای حاوی کلسیم و پتاس در مراحل تشکیل میوه و بور در مرحله گلدهی ، آبیاری و مدیریت دقیق مزرعه و گلخانه میباشد. که با پایش صحیح و تست و آزمایش برگ و خاک و دسترسی کامل مواد مغذی به گیاه شاهد نتیجه عالی برای این منظور خواهید بود.
در ادامه ویدیو مربوط به استفاده از کودهای زمرد سبز کویر برای افزایش سایز فلفل دلمهای را مشاهده می کنید :