دلایل رشد نکردن چغندرقند و روش های برطرف کردن آن

رشد نکردن چغندرقند می‌تواند حاصل یک یا چندین دلیل متفاوت نظیر آفات و بیماری ، تنش های محیطی ، کمبود موادمغذی و… باشد.

ما در این مقاله جامع قصد داریم تا به بررسی کامل هریک از دلایل و روش های برطرف کردن آن بپردازیم ، چراکه آرزوی هرکشاورزی ، افزایش سایز غده چغندر ، افزایش تناژ چغندرقند و همچنین درصد (عیار) قند بهتر محصول خود به منظور کسب درآمد بالاتر می باشد.

دلایل اساسی کاهش سایز غده و تناژ چغندرقند :

1. عوامل مربوط به خاک:

• • همانطور که در مقالات قبل، به مبحث افزایش تناژ و عیار قند در چغندر پرداختیم ، بارها به این مطلب مهم اشاره کردیم که قبل از کشت چغندرقند می بایست  حتماً و حتماً آزمایش و نمونه برداری از خاک زمین انجام داد چرا که این موضوع اطلاعات مهمی نظیر ، پی اچ (PH) خاک ، میزان شوری خاک ، فقر مواد مغذی موجود در خاک ، ساختار خاک به ما ارائه خواهد کرد .

• ساختار خاک:

خاک‌های سنگین نظیر خاک‌های رسی زهکشی نامرغوب و همچنین تهویه پایینی داشته که این موضوع مانع از رشد و افزایش ریشه گیاه خواهد شد . خاک‌های سبک نظیر خاک‌های شنی نیز ظرفیت نگهداری آب و همچنین مواد مغذی درآنها بسیار پایین بوده و عناصر مورد نیازگیاه کمتر توسط ریشه جذب و در اختیار گیاه قرار می گیرد.

راهکار: با تنظیم ساختار خاک و افزودن برخی از کودهای دامی پوسیده و کمپوست و همچنین شخم زدن و ترکیب یکسان آن با خاک مزرعه خود به بهبود ساختار خاک زمین قبل از کشت چغندر قند بپردازید.

• PH خاک:

بهترین میزان رشد چغندرقند در پی اچ(PH) بین 6 تا 7.5 صورت می‌گیرد . بالاتر یا پایین‌تر بودن این مقدار سبب ، کاهش جذب مواد مغذی توسط ریشه و کاهش سایز غده چغندر می‌شود.

راهکار: برای تنظیم PH خاک مزرعه می‌توانید از اصلاح کننده‌های خاکی نظیر آهک (برای خاک های اسیدی) و یا گوگرد (برای خاک‌های قلیایی) و همچنین برخی کودهای ارگانیک تنظیم کننده PH خاک مانند بست ای سی استفاده نمایید.

• مواد مغذی:

کمبود عناصر غذایی اصلی (NPK) (نیتروژن ، فسفر ، پتاسیم) و همچنین عناصر ریز مغذی سبب کاهش سایز و تناژ چغندرقند می‌گردد.

راهکار: برای قراردادن اطلاع بیشتر درمورد مواد مغذی مورد نیاز چغندرقند می‌توانید به مقاله مربوط به برنامه کوددهی چغندر قند که قبلاً به آن پرداختیم مراجعه فرمایید.

• شوری خاک:

شوری خاک از دیگر عواملی است که سبب کاهش جذب آب و همچنین تاثیر برجذب مواد مغذی مورد نیاز چغندرقند توسط ریشه گیاه می‌گردد .

راهکار: برای کاهش شوری خاک می توانید از اصلاح کنندهای شوری خاک و همچنین از کودهای ارگانیک مانند بست ای سی  و ارقام مقاوم چغندرقند به شوری استفاده نمایید.

2. عوامل اقلیمی در رشد چغندرقند:

•  آب و رشد چغندرقند:

در مراحل اولیه ریشه زایی ، رشد رویشی و تشکیل غده چغندرقند این گیاه به آب کافی نیاز داشته و کم آبی سبب کاهش رشد و آسیب به غده چغندر و کوچک ماندن سایز غده می گردد. همچنین آبیاری غرقابی زیاد یا دبی بالا به صورت قطره ای ، سبب سفت شدن و چسبندگی بالای خاک شده که این موضوع باکاهش تهویه ریشه و گسترش بیماری‌های قارچی همراه خواهد بود.

راهکار: آبیاری مزرعه به طور منظم و کافی و باتوجه به شرایط آب و هوایی منطقه انجام گیرد.

• دما:

بهترین دما برای رشد چغندرقند دمای بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد می‌باشد . دماهای بسیار بالاتر و یا پایین‌تر از این مقدار باعث کاهش و اختلال در رشد چغندر قند میگردد.

راهکار: بهتر است زمان کشت با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه خود و قرارگیری زمان کشت تا برداشت چغندرقند در این دما صورت گیرد.

• نور:

چغندرقند مانند بسیاری از صیفیجات به نور کافی و لازم برای فتوسنتز نیاز دارد . کمبود نور سبب کاهش رشد رویشی ، پهنای برگ و همچنین کاهش در عملکرد چغندر خواهد شد .

راهکار: پس سعی کنید مکان کشت گیاه در معرض کامل نور خورشید باشد.

3. عوامل مربوط به بذر و نحوه کاشت چغندرقند:

• بذر نامرغوب:

بذر نامرغوب ممکن است قدرت جوانه‌زنی پایینی داشته باشد و باعث کاهش تعداد جوانه زنی این دسته از صیفی جات شود.

راهکار: سعی کنید از بذر مرغوب و مناسب شرایط اقلیمی منطقه خود استفاده نمایید.

• عمق کاشت نامناسب:

کاشت خیلی عمیق یا سطحی بذر، می‌تواند باعث عدم جوانه‌زنی و یا رشد نامناسب گیاه شود.

راهکار: کاشت بذر درعمق 2 الی 3 سانتی متری از خاک

• تراکم نامناسب :

تراکم زیاد باعث رقابت بین گیاهان برای نور، آب، و مواد مغذی می‌شود و تراکم کم باعث کاهش در تناژ چغندرقند می‌شود.

راهکار: رعایت تراکم مناسب کاشت بر اساس نوع بذر و خاک

4. عوامل مربوط به آفات و بیماری‌ها:

شپشک ها، شپشک آردی، بالشتک مرکبات، مگس سفید، پروانه مینوز مرکبات، پروانه برگ خوار، شته سبز مرکبات، عسلک مرکبات، شته سیاه مرکبات، شته سبز هلو و در کل انواع شته های مضر ، بیماری های، سفیدک داخلی، زنگ چغندرقند، لکه گرد چغندرقند ، بیماری های ریزومانیا، باکتریایی نظیر سرطان چغندرقند، پوسیدگی، پوسیدگی قهوه ای و بنفش ریشه و سفیدک سطحی چغندرقند از جمله این آفات هستند که سبب جلوگیری از افزایش برداشت و همچنین عیارقند در چغندرقند خواهد شد.

راهکار: برای برطرف کردن آفات چغندرقند می توانید به مقاله مربوط به برنامه کوددهی چغندرقند مراجعه فرمایید. 

5. مدیریت مزرعه :

عدم رعایت تناوب زراعی نظیر کشت مداوم چغندرقند در یک مزرعه به صورت پیاپی ، سبب افزایش آفات و کاهش حاصلخیزی خاک و همچنین کاهش مواد مغذی مورد نیاز زمین ، و به تبع آن با کاهش تناژ چغندرقند و کاهش سرمایه کشاورز همراه خواهد بود.

همچنین عدم از بین بردن علف‌های هرز ،سسب کاهش قرار گرفتن مواد مغذی و آب به ریشه چغندر قند می شود.

راهکار: پس با رعایت تناوب زراعی زمین کشت چغندرقند و از بین بردن علف‌های هرز به صورت دستی و یا مکانیزه می‌توانید به مزرعه خود کمک کنید.

جمع‌بندی:

برای رفع مشکل رشد نکردن چغندرقند، ابتدا باید علت اصلی آن را شناسایی کنید.

برای این کار لازم است به طور دقیق خاک را بررسی کنید، شرایط آب و هوایی را در نظر بگیرید، کیفیت بذر را کنترل کنید، به وجود آفات و بیماری‌ها توجه کنید، و عملیات مدیریتی مناسب را انجام دهید. با رعایت این نکات می‌توانید به بهبود رشد و عملکرد چغندرقند کمک کنید.

در صورت نیاز، می‌توانید از کارشناسان کشاورزی مجموعه زمرد سبز کویر مشورت بگیرید.