گیاه گوجه فرنگی در معرض طیف وسیعی از آفات و بیماری های مختلف قرار دارد که میتوانند به طور قابل توجهی بر رشد، کیفیت و سایز و وزن گوجه فرنگی عملکرد محصول تاثیر بگذارند. شناسایی به موقع آفات و بیماری ها و استفاده از روشهای کنترل مناسب، برای حفظ سلامت گیاهان و افزایش عملکرد محصول بسیار مهم است. در اینجا به معرفی برخی از مهمترین آفات گوجه فرنگی، علائم ظاهری آنها و روشهای کنترل آنها میپردازیم:
مهم ترین آفات و بیماری های گوجه فرنگی
1. کرم قوزه گوجه فرنگی (Tomato Fruitworm):
علائم ظاهری: لاروهای این آفت به میوههای گوجه فرنگی حمله میکنند و در داخل آنها تونل ایجاد میکنند. این تونلها باعث ایجاد سوراخها و خرابی در میوهها میشوند. مدفوع کرمها نیز در داخل میوهها دیده میشود. حشرات بالغ پروانههایی هستند که شبها فعال هستند.
روشهای کنترل: استفاده از سموم شیمیایی و همچنین آفتکش استاپ به صورت دو نیم لیتر در هکتار به صورت محلول پاش ، استفاده از تلههای فرمونی برای شکار حشرات بالغ، جمعآوری و از بین بردن میوههای آلوده، استفاده از پوششهای محافظتی روی گیاهان.
2. شته (Aphids):
علائم ظاهری: شتهها از دیگر آفات و بیماری های گوجه فرنگی ، حشرات کوچک و نرمتن هستند که از شیرهی گیاه تغذیه میکنند. آلودگی شدید شتهها باعث پیچیدگی برگها، توقف رشد و زرد شدن برگهای گوجه فرنگی میشود. شتهها معمولاً در پشت برگها و جوانهها تجمع میکنند. عسلک ترشح شده توسط شتهها، محیط مناسبی برای رشد قارچ فوماژین (دودهای) ایجاد میکند.
روشهای کنترل: استفاده از سموم شیمیایی و یا محلولپاشی دو و نیم الی سه لیتر استاپیج به همراه دو و نیم لیتر استاپ در هزار لیتر آب، استفاده از دشمنان طبیعی (مانند کفشدوزکها و بالتوریها)، شستشوی برگها با آب، کنترل علفهای هرز.
3. کنه تار عنکبوتی گوجه (Spider Mites):
علائم ظاهری: کنههای تار عنکبوتی بسیار ریز هستند و با چشم غیرمسلح به سختی قابل مشاهده هستند. آلودگی کنهها باعث ایجاد لکههای ریز و زرد رنگ روی برگها میشود. در مراحل شدید آلودگی، برگها خشک و قهوهای شده و ریزش میکنند. وجود تارهای ظریف عنکبوتی روی برگها نیز نشانهی آلودگی کنه است.
روشهای کنترل: استفاده از کنه کشها و همچنین محلولپاشی با 2.5 لیتر استاپل در هزار لیتر آب ، استفاده از دشمنان طبیعی (مانند کنههای شکارچی)، کنترل علفهای هرز، رعایت بهداشت مزرعه.
4. تریپس (Thrips):
علائم ظاهری: تریپسها از دیگر آفات و بیماری های گوجه فرنگی ، حشرات کوچک و باریکی هستند که از شیرهی گیاه تغذیه میکنند. آلودگی تریپسها باعث ایجاد لکههای نقرهای یا برنزی روی برگها و میوهها میشود. در مراحل شدید آلودگی، برگها خشک و پیچیده میشوند.
روشهای کنترل: استفاده از سموم شیمیایی یا 2.5 لیتر استاپل در هزار لیتر آب به صورت محلولپاش ، استفاده از تلههای چسبنده برای شکار تریپسها، کنترل علفهای هرز.
5. مینوز برگ (Leafminers):
علائم ظاهری: لاروهای مینوز برگ در داخل بافت برگها تونل ایجاد میکنند که به صورت خطوط پیچ در پیچ و سفید رنگ روی برگها دیده میشود. این تونلها باعث ضعیف شدن گیاه و کاهش عملکرد آن میشوند.
روشهای کنترل: استفاده از سموم شیمیایی (با مشورت کارشناسان کشاورزی و رعایت نکات ایمنی)، جمعآوری و از بین بردن برگهای آلوده.
6. سوسک کلرادو (Colorado Potato Beetle):
علائم ظاهری: این سوسکها به برگهای گوجه فرنگی حمله میکنند و از آنها تغذیه میکنند. آلودگی شدید میتواند باعث از بین رفتن کامل برگها شود. سوسکهای بالغ به رنگ زرد با خطوط سیاه هستند. لاروهای این سوسکها نیز از برگها تغذیه میکنند.
روشهای کنترل: استفاده از سموم و آفتکش های شیمیایی، جمعآوری و از بین بردن سوسکها و لاروهای آنها.
روشهای کلی کنترل آفات و بیماری ها گوجه فرنگی:
- نابودی مگس سفید، پروانه توتا، مگس میوه کوئیزلند با محلولپاشی دو و نیم الی سه لیتر استاپیج به همراه دو و نیم لیتر استاپ در هزار لیتر
- آبنابودی انواع کرم نظیر کرم طوقه و کرم هلیوتیس با محلولپاشی دو و نیم الی سه لیتر استاپ در هزار لیتر آب
- کنترل شانکر باکتریایی، پوسیدگی ترانزیت، بوتریتیس(کپک خاکستری) و به طور کلی بیماری های قارچی برگی که در اثر رطوبت ایجاد میگردند و نیز بیماریهای باکتریایی برگی با محلولپاشی دو و نیم الی سه و نیم لیتر فاتال د به همراه یک و نیم الی دو و نیم کیلوگرم ترمیناتور و دو و نیم لیتر اولترا کلسیم پلاس در هزار لیتر آب
- کنترل سفیدک آشکار و به طور کلی بیماری های قارچی برگی خشک با محلولپاشی دو و نیم الی سه و نیم لیتر فاتال پ در هزار لیتر آب
- کنترل فوزاریوم، ورتیسیلیوم، پیتیوم، فیتوفترا و پوسیدگی های ریشه ای که در اثر رطوبت ایجاد میگردند. با آبیاری سه الی چهار لیتر فاتال د به همراه سه الی چهار کیلوگرم ترمیناتور و سه لیتر اولترا کلسیم پلاس در هکتار
راهکار شیمیایی: استفاده از سموم شیمیایی، موثرترین روش برای کنترل آفات گوجه فرنگی است، اما باید با مشورت کارشناسان کشاورزی و رعایت نکات ایمنی انجام شود. استفادهی بیرویه از سموم شیمیایی میتواند به سلامت گیاه و میوه گوجه و سلامت انسان آسیب برساند.
بیولوژیکی:
استفاده از دشمنان طبیعی آفات، مانند کفشدوزکها و بالتوریها، یک روش کنترل بیولوژیکی موثر است. این روش به محیط زیست آسیب نمیرساند و میتواند به طور پایدار آفات را کنترل کند.
روشهای زراعی: روشهای زراعی مانند تناوب کشت گوجه فرنگی ، کوددهی مناسب گوجه فرنگی ، آبیاری صحیح گوجه و کنترل علفهای هرز، میتوانند به کاهش جمعیت آفات کمک کنند.
راهکار فیزیکی: روشهای فیزیکی مانند جمعآوری و از بین بردن آفات و استفاده از تلههای چسبنده، میتوانند به کنترل آفات کمک کنند.
ما در این مقاله به شناسایی و معرفی انواع آفات و بیماری های گوجه فرنگی در فضای باز و گلخانه اشاره کردیم . همچنین روش های از بین بردن آن را برای شما عزیزان شرح دادیم . در صورت هرگونه پرسش می توانید با کارشناسان مجموعه زمرد سبز کویر ( میرجلیلی ) تماس حاصل فرمایید.