شوری خاک یکی از دغدغههای کشاورزان در مناطق مختلف کشور به ویژه در مناطق ساحلی دریا و دریاچه های نمک و نواحی گرم و خشک و دارای منابع آب شور میباشد. شوری خاک یک فرایند پیچیده و طولانیست که با روشهای مختلف در دراز مدت میتوان آن را برطرف نمود. ما در این مطالب به بهترین راهکارها برای کاهش شوری خاک میپردازیم :
شست و شوی نمک و انتقال آن به لایههای دور از دسترس گیاه:
در این روش که عمدتاً در فصلهای بعد از برداشت محصول صورت میگیرد. (زمستان و اواخر پاییز) با استفاده از حجم زیاد آب شیرین یا با شوری بسیار کم به صورت غرقابی و یا قطرهای با دبی بالا و با زهکشی عالی زمین، نمکهای موجود در خاک به لایههای زیرین و دور از دسترس گیاه انتقال داده میشود .
توصیه: در این روش ممکن است مواد مغذی خاک نیز به همراه نمک به لایههای دیگر خاک و دور از دسترس ریشه انتقال پیدا کند و یا خاک دچار آبشویی و فرسایش شود . پس این عمل باید بسیار کنترل شده و اصولی صورت گیرد تا خاک دچار فقر عناصر غذایی نشود و یا در صورت بروز با استفاده از کودها و مواد آلی اصلاح گردد.
استفاده از گیاهان هالوفیت
برخی از زمینهای کشاورزی دارای شدت نمک بالا می باشد . یا هزینههای زیاد ناشی از کاهش شوری خاک عمدتاً صرفه اقتصادی ندارد. پس بهتر است از گیاهان شور پسند مانند قیچ ، گز و برخی از گیاهان دارویی برای کشت در مزرعه خود استفاده نمایید.
اصلاح کنندههای خاک برای کاهش شوری خاک
استفاده از کودهای دامی پوسیده مانند کود گاوی میتواند با اصلاح ساختار خاک و جابجایی یونهای سدیم با منیزیم و کلسیم مقداری از شوری خاک را کاهش دهد. همچنین برخی از کودهای ارگانیک و آلی مانند کود بست ای سی از شرکت زمرد سبز کویر(میرجلیلی) سبب کاهش شوری میشود .
گچ کشاورزی یا سولفات کلسیم نیز از دیگر اصلاح کنندههای مورد استفاده در زمینهای کشاورزی دارای خاک شور میباشد. که با جایگزینی عناصر و یونهای کلسیم و سدیم کاهش شوری خاک میگرد.
زهکشی مناسب و آبیاری کم عمق برای کاهش شوری خاک
در برخی از مناطق دارای آب شور ، زهکشی مناسب سبب خروج آب شور بیشتر از منطقه ریشه میگردد و همچنین آبیاری کم عمق در دفعات بیشتر نسبت به آبیاری عمیق تاثیرات بهتری را ایفا میکند.
استفاده از پوشش گیاهی و تناوب زراعی
از دیگر روشهای کاهش شوری خاک ، استفاده از پوشش گیاهی و جلوگیری از ورود نمک به خاک میباشد . کاشت گیاهان مختلف در تناوب هم میتواند به کاهش مقدار نمک موجود در ساختارخاک کمک کند .
توصیهها:
- قبل از انجام هر کاری به نمونه برداری و آزمایش خاک بپردازید. تا از میزان و مقدار دقیق شوری خاک اطلاع پیدا کنید . سپس یک یا چند مورد از راهکارهای کم کردن میزان شوری خاک را بنابر شدت شوری انتخاب نمایید.
- برای کم کردن شدت نمک موجود در خاک ، علت شوری را بررسی کنید .سپس سعی به اصلاح ساختار آن نمایید.
- برای کاهش روند شوری خاک عجله نکنید . چرا که این کار زمان بر است و در طی مراحل شوری خاک مزرعه خود با کارشناسان و مهندسین کشاورزی مشورت نمایید.
اگر گلخانه دار هستید به مقاله کاهش شوری خاک گلخانه و اگر پستهدار هستید میتوانید مقاله کاهش شوری خاک مزرعه پسته که به طور اختصاصی در این زمینه مطالبی بیان شده است را مطالعه کنید .
ممنون از همراهی شما عزیزان
در صورت هرگونه سوال یا بیان دیدگاه خود آن را در قسمت نظرات با ما به اشتراک بگذارید.
