کاهو مانند بسیاری از گیاهان تحت تاثیر عوامل مختلفی نظیر شرایط محیطی از جمله دما، نور و رطوبت و همچنین مدیریت مزرعه اعم از آبیاری و وجین علفهای هرز و عوامل تغذیهای نظیر کوددهی و مبارزه با آفات و بیماریها قرار دارد. که سهل انگاری و فقدان هر یک سبب کاهش یا توقف و عدم رشد کاهو میشود.( برگهایی کوچک و پژمرده و حتی زرد رنگ )
در این مقاله قصد داریم تا به طور کلی به اصولی به دلایل عدم رشد کاهو بپردازیم و آنها را مورد بررسی قرار دهیم پس با ما همراه باشید. در ضمن برای اطلاعات بیشتر در مورد نحوه کشت و افزایش رشد کاهو به مقاله ما مراجعه نمایید.
1.دما و نور نامناسب:
کاهو در دسته سبزیجات برگی سازگار با شرایط آب و هوایی خنک میباشد و این محصول مناسب مناطق گرم و خشک (مگر برخی فصول سرد) نمیباشد. بهترین دما برای رشد کاهو ۲۱ درجه سانتیگراد بوده و دماهای بالاتر از ۲۷ درجه سانتیگراد سبب عدم رشد کافی کاهو شده یا شاهد توقف رشد رویشی و گلدهی زودرس میباشد.
توصیهها:
1.سعی کنید از بذرهای اصلاح شده مناسب با شرایط اقلیمی خود استفاده کنید.
2.در صورت تنشهای گرمایی از آبیاری به روشهای بارانی و یا آبیاری در هنگام عصر برای کاهش استرس گرمای وارده بر گیاه بهره ببرید.
3.استفاده از برخی کودها نظیر گلادیاتور و واکسیناتور شرکت زمرد سبز کویر (میرجلیلی) در شرایط محیطی نامساعد میتواند به شما کشاورزان کمک کند.
4.همچنین میتوانید از برخی تورها و سایه بانهای کشاورزی در دماهای بالاتر از دمای مناسب رشد کاهو استفاده نمایید.
همچنین نور به عنوان عامل کلیدی در رشد و یا عدم رشد کاهو محسوب میشود. نور کم و یا کشت در مناطق دارای مدت زمان سایهای بالا سبب نازکی برگ کاهو و کاهش کلروفیل میگردد. همچنین تابش شدید به ویژه در فصل تابستان ،سوختگی برگهای راسی و جانبی کاهو را در بر خواهد داشت. بدین منظور در شرایط کشت گلخانهای شدت نور را ۱۳ هزار لوکس تنظیم کنید و در شرایط کشت فضای باز میتوانید از سایبانهای کشاورزی بهره بگیرید.
3.کمبود و فقدان مواد غذایی=کاهش و عدم رشد کاهو
کاهو مانند هر گیاه و درختی در طی مراحل رشد به عناصر اصلی و ماکرو و همچنین ریز مغذیهای مختلف (میکرو) نیاز دارد که ما در طی یک مقاله برنامه کوددهی و غذایی برای کاهو به آن پرداختیم . اما دو عنصر در بین تمامی عناصر غذایی نقش پراهمیت تری در رشد و عدم رشد کاهو دارد و آن عنصر نیتروژن (به علت رشد رویشی و سبزینگی) و پتاسیم (به علت رشد سلولی و کاهش تنشها) میباشد.
پس سعی کنید در طی مراحل مختلف پرورش کاهو از کودهای ارگانیک و عالی مناسب و کودهای ان پی کا بهره بگیرید.
PH و شوری خاک مزرعه
بهترین PH برای کشت و پرورش کاهو ۶ تا ۶.۵ میباشد. کاهو در زمینهای اسیدی و قلیایی رشد چندان مناسبی ندارد. پس ابتدا سعی کنید یک آزمایش خاک داشته باشید و در صورت اسیدی بودن از آهک کشاورزی و در صورت بالا بودن PH از سولفوریک اسید استفاده کنید. همچنین محصول بست ای سی شرکت زمرد سبز کویر میرجلیلی در این زمینه میتواند به شما کمک کند.
اما گاهاً در برخی از مزارع شاهد عدم و توقف رشد کاهو ، لبه سوزی برگها و ریشههایی با ضخامت بالا هستیم. این موارد عمدتاً ناشی از شوری خاک مزرعه ای سی(EC) بالاتر از ۲ میلی موس بر سانتیمتر میباشد و همچنین با روشهای مختلف باید شوری خاک مزرعه خود را مدیریت کنید.
آبیاری غیر اصولی کاهو
ریشههای کاهو معمولاً ضخامت چندان نداشته و کم عمق هستند. بنابراین نباید زمین و خاک کشت را غرقاب کرد که سبب پوسیدگی و افزایش بیماریهای قارچی میشود. از طرفی کم آبی سبب سوختگی و کاهش یا توقف یا عدم رشد کاهو میگردد. پس یک برنامه آبیاری منظم برای مزرعه خود با توجه به ساختار خاک در نظر بگیرید و از تکنیکهای نوین آبیاری استفاده نمایید.
تراکم بیش از حد
گاهاً برخی از کشاورزان برای سوددهی بهتر و افزایش برداشت در متراژ مشخص از زمین ، اشتباهاً به سراغ کشت با تراکم بالا میروند. این موضوع باعث رقابت در جذب نور و مواد مغذی در بین گیاهان شده و کاهش کیفیت محصول در کل مزرعه همراه خواهد داشت. پس تراکم کشت فاصله حداقل ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر را بین ردیفهای کشت رعایت کنید و همچنین گیاهان ضعیف را شناسایی و آنها را حذف نمایید.
8.آفت و بیماریهای کاهو
برخی از بیماریهای کاهو نظیر پوسیدگی سبب عدم رشد کاهو میشود. بدین منظور مرتب به مزرعه خود سر بزنید و در صورت شناسایی نوع آفت و بیماری با استفاده از آفت کش های مناسب آن را برطرف نمایید.
بهداشت مزرعه خود را جدی بگیرید و در نظر داشته باشید آبیاری و کوددهی غیر اصولی خود سبب ایجاد و تکثیر برخی بیماریها کاهو میشود.
9.ساختار نامناسب خاک موثر در عدم رشد کاهو
برخی از مناطق کشور به علت بارشهای فراوان خاک دچار سنگینی شده و از تهویه مناسب برخوردار نمیباشد و کشت کاهو در این مزارع سبب بیماریهای قارچی و کاهش جذب مواد مغذی به علت کاهش فعالیت میکروارگانیسمهای خاک میگردد . پس سعی کنید در این مناطق از اصلاح کنندههای خاکی نظیر ورمی کمپوست استفاده کنید.و از وجین و شخم کم عمق غافل نشوید.
10.بذر کاهو
از بهترین بذرهای مقاوم در برابر تنشهای محیطی و آفات و بیماری و سازگار با شرایط آب و هوایی منطقه خود استفاده نمایید. چرا که بذر نامناسب محصولی بیکیفیت و پرهزینه برای شما در بر خواهد داشت.
جمع بندی
برای اینکه شاهد عدم یا توقف در رشد کاهو خود نباشید ، سعی کنید علاوه بر انتخاب بذر مناسب ، اصلاح بستر خاک، پی اچ و شوری ایدهآل ،یک برنامه غذایی و آبیاری مناسب برای مزرعه خود داشته باشید و با مدیریت مزرعه و از بین بردن آفات و پیشگیری از این آفات با رعایت بهداشت مزرعه و تناوب زراعی شاهد برداشت تناژ بالا و با کیفیت از مزارع کاهوی خود باشید.